Hoe kan voedsel ons helpen gezonder te worden?

Hoe kan voedsel ons helpen gezonder te worden?


Mango voor een zuivere huid, pure chocola tegen een hoge bloeddruk, rode biet voor een goede leverfunctie of zalm tegen artritis. Het is zomaar een greep uit de 80 heerlijke en geneeskrachtige recepten van Dale Pinnock, voormalig chef-kok en voedingsdeskundige. In deze column legt hij uit hoe voedsel ons kan helpen gezonder te worden. 

Velen zien voedsel uitsluitend als noodzakelijke brandstof om op de been te blijven. Stoffen als koolhydraten en proteïnen – macrovoedingsstoffen – zijn dat ook. Ze zorgen voor energie en mogelijkheden om te groeien en te herstellen, maar voedsel is zoveel meer. Naast macrovoedingsstoffen bevat voedsel ook microvoedingsstoffen zoals vitaminen, mineralen, sporenelementen en essentiële vetzuren, die de sleutel vormen tot de chemische processen die zich in ons lichaam voltrekken. Zink regelt bijvoorbeeld de witte bloedlichaampjes, is van invloed op de manier waarop ons brein zich ontwikkelt en werkt, en creëert zelfs proteïnen die ontstekingen in toom houden. Essentiële vetzuren zijn de bouwstenen van hormonen en een hele groep communicatiemoleculen die pijn en ontstekingen regelen. B-vitaminen zetten voedsel om in energie en magnesium is essentieel voor meer dan duizend chemische reacties in het lichaam. Het mag dus duidelijk zijn dat het binnenkrijgen van voldoende vitaminen en mineralen een enorme invloed heeft op onze dagelijkse gezondheid.

Maar het wordt pas echt spannend als we gaan kijken naar de bestanddelen van diverse ingrediënten die niet direct onder voedingsstoffen vallen omdat ze niet onmisbaar zijn voor de gezondheid, maar die wel een medicinale werking hebben. Neem bijvoorbeeld fytonutriënten. Dat zijn chemische stoffen in planten, zoals pigmenten en hormonen, die de laatste jaren onderzocht zijn en inmiddels veel waardevolle toepassingen kennen. Zo kunnen chemische stoffen in kersen slapeloosheid tegengaan, helpt chocola tegen lage bloeddruk en kan rode wijn hartkwalen helpen voorkomen. En dat is pas het begin! Als we al deze dingen op een rij zetten wordt het duidelijk dat hetgeen we eten aanzienlijke invloed op ons herstelvermogen kan hebben.

Laten we bijvoorbeeld eens kijken naar hoge bloeddruk. Hoge bloeddruk veroorzaakt een verhoogde kans op hart- en vaatziekten omdat door de druk het risico op beschadiging van de vaatwanden toeneemt. Medicatie om de druk te verlagen ontlast het vaatstelsel en kan levens redden, maar het is heel belangrijk om ook het dieet en de levensstijl aan te passen. Zo moet de consumptie van zouten en slechte, verzadigde vetten teruggebracht worden en is het van belang om de glycemische index (een maat om aan te geven hoe snel koolhydraten in de darm worden verteerd en als glucose in het bloed worden opgenomen) goed in de gaten te houden, maar er zijn ook andere voedingsstoffen waarmee je kunt compenseren. Flavonoïden, een grote groep organische verbindingen die voorkomen in groene thee, uien en pure chocola, stimuleren bijvoorbeeld de aanmaak van stoffen die de bloedvaten verwijden en de bloeddruk verlagen, en omega 3-vetten gaan op natuurlijke wijze de vernauwing van bloedvaten tegen. Omdat dit alles grondig onderzocht, gedocumenteerd en bewezen is, weten we nu dat een uitgekiend dieet een valide plaats inneemt binnen de behandeling van hoge bloeddruk en tal van andere kwalen.

Volgens mij ontstaan de problemen bij een gepolariseerde, alles-of-nietsbenadering van behandelingen. Een dieet alleen, of uitsluitend medicatie, heeft een beperkte werking, maar door de twee samen te voegen, wordt het therapeutische spectrum veel breder. Als we begrijpen dat er meer dan één manier is om beter te worden, is de kans op herstel veel groter.


Meer columns


5 februari Sint Agaat zaait salaat

5 februari Sint Agaat zaait salaat

Fransen lijken overal een spreekwoord voor te hebben; zolang het rijmt is het goed. Sainte Agathe, semmer tes salads. ‘Op Sint Aagaat, zaait u salaat.’ Oftewel, vandaag kan er sla gezaaid worden, ongeacht het weer. Bij sneeuw, schuif het opzij, als de grond stijf bevroren is, zaai je in een bakje dat je op een beschut plekje of onder glas zet. Het is waar dat het vaak goed gaat en je al heel vroeg in het voorjaar sla kunt oogsten, maar dat ligt wel heel erg aan het humeur van de weergoden. Meer dan eens was de sla die vroeg in het voorjaar gezaaid werd tegelijk klaar met die van Agaat, maar ach, het blijft een leuk experiment. Uiteraard wel met een slasoort die bestand is tegen een beetje kou.

Van haver tot gort

Van haver tot gort

Haver wordt vaak geassocieerd met Schotland, maar komt oorspronkelijk uit Zuidwest-Azië. Vroeger werd haver voor medicinale doeleinden gebruikt. Met de komst van haver naar landen in Noord-Europa, zoals Schotland, kwamen mensen erachter dat deze grassoort eigenlijk het beste gedijt in een matig, vrij nat klimaat en veel zomerlicht.