Hoe kan voedsel ons helpen gezonder te worden?

Hoe kan voedsel ons helpen gezonder te worden?


Mango voor een zuivere huid, pure chocola tegen een hoge bloeddruk, rode biet voor een goede leverfunctie of zalm tegen artritis. Het is zomaar een greep uit de 80 heerlijke en geneeskrachtige recepten van Dale Pinnock, voormalig chef-kok en voedingsdeskundige. In deze column legt hij uit hoe voedsel ons kan helpen gezonder te worden. 

Velen zien voedsel uitsluitend als noodzakelijke brandstof om op de been te blijven. Stoffen als koolhydraten en proteïnen – macrovoedingsstoffen – zijn dat ook. Ze zorgen voor energie en mogelijkheden om te groeien en te herstellen, maar voedsel is zoveel meer. Naast macrovoedingsstoffen bevat voedsel ook microvoedingsstoffen zoals vitaminen, mineralen, sporenelementen en essentiële vetzuren, die de sleutel vormen tot de chemische processen die zich in ons lichaam voltrekken. Zink regelt bijvoorbeeld de witte bloedlichaampjes, is van invloed op de manier waarop ons brein zich ontwikkelt en werkt, en creëert zelfs proteïnen die ontstekingen in toom houden. Essentiële vetzuren zijn de bouwstenen van hormonen en een hele groep communicatiemoleculen die pijn en ontstekingen regelen. B-vitaminen zetten voedsel om in energie en magnesium is essentieel voor meer dan duizend chemische reacties in het lichaam. Het mag dus duidelijk zijn dat het binnenkrijgen van voldoende vitaminen en mineralen een enorme invloed heeft op onze dagelijkse gezondheid.

Maar het wordt pas echt spannend als we gaan kijken naar de bestanddelen van diverse ingrediënten die niet direct onder voedingsstoffen vallen omdat ze niet onmisbaar zijn voor de gezondheid, maar die wel een medicinale werking hebben. Neem bijvoorbeeld fytonutriënten. Dat zijn chemische stoffen in planten, zoals pigmenten en hormonen, die de laatste jaren onderzocht zijn en inmiddels veel waardevolle toepassingen kennen. Zo kunnen chemische stoffen in kersen slapeloosheid tegengaan, helpt chocola tegen lage bloeddruk en kan rode wijn hartkwalen helpen voorkomen. En dat is pas het begin! Als we al deze dingen op een rij zetten wordt het duidelijk dat hetgeen we eten aanzienlijke invloed op ons herstelvermogen kan hebben.

Laten we bijvoorbeeld eens kijken naar hoge bloeddruk. Hoge bloeddruk veroorzaakt een verhoogde kans op hart- en vaatziekten omdat door de druk het risico op beschadiging van de vaatwanden toeneemt. Medicatie om de druk te verlagen ontlast het vaatstelsel en kan levens redden, maar het is heel belangrijk om ook het dieet en de levensstijl aan te passen. Zo moet de consumptie van zouten en slechte, verzadigde vetten teruggebracht worden en is het van belang om de glycemische index (een maat om aan te geven hoe snel koolhydraten in de darm worden verteerd en als glucose in het bloed worden opgenomen) goed in de gaten te houden, maar er zijn ook andere voedingsstoffen waarmee je kunt compenseren. Flavonoïden, een grote groep organische verbindingen die voorkomen in groene thee, uien en pure chocola, stimuleren bijvoorbeeld de aanmaak van stoffen die de bloedvaten verwijden en de bloeddruk verlagen, en omega 3-vetten gaan op natuurlijke wijze de vernauwing van bloedvaten tegen. Omdat dit alles grondig onderzocht, gedocumenteerd en bewezen is, weten we nu dat een uitgekiend dieet een valide plaats inneemt binnen de behandeling van hoge bloeddruk en tal van andere kwalen.

Volgens mij ontstaan de problemen bij een gepolariseerde, alles-of-nietsbenadering van behandelingen. Een dieet alleen, of uitsluitend medicatie, heeft een beperkte werking, maar door de twee samen te voegen, wordt het therapeutische spectrum veel breder. Als we begrijpen dat er meer dan één manier is om beter te worden, is de kans op herstel veel groter.


Meer columns


Welke keuken zou je meenemen naar een onbewoond eiland?

Welke keuken zou je meenemen naar een onbewoond eiland?

Dat vroeg mijn kookgrage moeder mij vroeger weleens. ‘De Italiaanse’, antwoordde ik steevast. Als kind leek mij deze keuken met pizza, pasta en goddelijke gelato eentje die nooit zou gaan vervelen. Nu, enkele decennia later, zou ik dit antwoord niet meer zo geven. Ik kook de hele wereld over. Soms heb ik zin in paella, soms in pittige saté’s, soms in stevige Marokkaanse troostsoep. Hoewel ik nog steeds dol ben op Italiaans eten, is er zoveel meer bij gekomen. Het zijn gerechten en smaken die ik voor geen goud zou willen missen.

Een boek over wild?

Een boek over wild?

Ja, echt: over wild. Het is het meest natuurlijke vlees, eigenlijk het ultieme scharrelvlees. Dit is dan ook hét boek voor mensen die hun eten serieus nemen, graag zelf koken en dan bij voorkeur kiezen voor ingrediënten die biologisch, natuurlijk, puur, lokaal en  seizoensgebonden zijn. En uiteraard voor de jager die het zelf geschoten wild het liefst zo lekker mogelijk op tafel wil krijgen.